کارکرد اقتصادی فضای سبز
کارکرد درست فضای سبز تأثیرهای مثبت زیادی در اقتصاد کشورها میگذارد ما در اینجا به ذکر چند مورد میپردازیم.
فضای سبز به ویژه کاشت صحیح درختان میتواند بر روی مصرف انرژی در ساختمانها تأثیر قابل ملاحظهای بگذارد. هزینه گرم کردن یا خنک کردن ساختمانها در صورت کاربرد درست درختان کاهش مییابد. درختان باعث جذب 9درصد انرژی خورشیدی در تابستان شده و گرمای داخلی ساختمانها را میتوانند کاهش دهند. اگر درختان در نقاط مناسبی کاشته شوند که سایه انداز آنها نقاط معینی از ساختمانها را بپوشاند به صرفه جویی چشمگیری در مصرف سوخت میانجامد. به عنوان مثال امریکاییها با کاشت درختان در نقاط خاص و استراتژیک در اطراف منازل و ساختمانهای مسکونی سالانه دو میلیون دلار صرفه جویی میکنند. در اماکن مسکونی که در مناطق بادگیر قرار دارند، کاشت درختان به صورت بادشکن میتواند هزینه گرم کردن ساختمانها را کاهش دهد. علاوه بر صرفه جویی انرژی به وسیله کارکرد مناسب فضای سبز میتوان با طراحی منحصر به فرد فضای سبز همراه با تأثیر اقلیم در ایجاد فضاهای توریستی مناسب با جذب توریست داخلی و خارجی به اقتصاد کشور کمک کرد.
کارکرد ترافیکی فضای سبز
فضای سبز معابر
این فضا پیوسته در سمتی از عرض معابر قرار میگیرد که در اثر رشد گیاه، آسیبی به ساختمانها، پیاده روها، سواره رودها، نهرها و جویها وارد نشود و افزون بر آن، سایهی ساختمانها کنترل شود.
فضای سبز معابر به انواع زیر تقسیم میشوند:
فضای سبز دسترسیهای کند رو، هدف از استقرار آنها، بیشتر از کنترل صدا و نور ترافیک خیابانها است. فضای سبز دسترسیهای تندرو، بافت حاشیهای آنها به منظور زیبایی محیط، کنترل صدا، دگرگونی خیابانهایی است که در همسایگی ساختمان قرار دارند.
فضای سبز دسترسیهای خیلی تندرو، بافت حاشیهای آنها به منظور زیبایی محیط، کنترل صدا و نورهای مزاحم ناشی از ترافیک و نیز پیشگیری از آلودگی فضا، ایجاد میشود.
فضای سبز رفوژها، رفوژها به فضاهای سبزی گفته میشود که در وسط و طول مسیر راهها، برای پیشگیری از آسیب نور مقابل و زیباسازی مسیر ساخته میشوند. این فضاها، در مقطعی از عرض راه به منظور جداسازی حرکت اتومبیلها از دو باند نیز ایجاد میشوند. شکل رفوژها نواری بوده و عرض آن حداقل 115 سانتیمتر است. استفاده از درختان ساقه بلند در رفوژ دسترسی تندرو و نیز استفاده از درختچهها و بوتههای گیاهان با ارتفاع کم در رفوژ دسترسی خیلی تندرو، الزامی است.
زیباشناختی فضای سبز
زینت شهرها و مطلوبیت آنها برای زیست، مدیون زیبایی آفرینی فضای سبز در اشکال متنوع خود است. فضای سبز بخش عمدهی نازیباییهای شهرها را به عنوان پدیده انسان ساخت در برابر سیستمهای طبیعی تا حدی متعادل میکند.
“فلسفه فکری زیبایی و شهر” از قرن 19 آغاز شد و امروز به مفهوم یادمان سازی و زیبا نمودن فضای شهر به کار میرود. “جنبش زیبایی شناسی شهری” رویکرد پیشرفتهای است که نه تنها به خاطر زیبا نمودن بلکه به معنای ابزار کنترل اجتماعی از طریق راضی نگه داشتن مردم و پاسخگویی به نیاز آنها مورد مطالعه قرار میگیرد. عملیات زیباسازی فرایندی است که به توسعه کیفی فضای شهر و ارتقای کیفیت زندگی شهری میپردازد تا به شکل گیری شهر سالم، فرهنگی و انسان مدار برسد. شهری زیباست که بر اساس شرایط محیطی و نیازهای انسانی به صورت منطقی و متناسب شکل گرفته باشد. شهری که به کیفیت زندگی و روح و روان انسان احترام بگذارد. اهداف عملیاتی زیباسازی بر اساس تفکر شهر انسان مدار و فلسفه زیبایی: بهبود عملکرد و کیفیت بصری، ایجاد جلوههای ویژه، گسترش فضای پیاده، آثار هنری شهری سه بخش اصلی فعالیتهای زیباسازی:
طراحی شهری، طراحی محیط و نمای شهر(سیما و منظر)/ مبلمان شهری/ هنرهای شهری (آثار هنری با ارزش(
کیفیت بصری میبایستی با سایر عوامل محیط به رقابت بپردازد تا بتواند زیبایی خود را نشان دهد و حتی برتر از آنها باشد. بخشی از سلامت و شادی انسانها در گرو کیفیت فضاهای شهری، تعامل و ارتباطات اجتماعی ـ روانی ناشی از تأثیرات زیباشناختی است.
هر چند فضای سبز در هر مقیاس و از هر نوع به خودی خود چشم نواز است، لیکن توجه به اصول طراحی، نقش این کارکرد را دو چندان مینمایید.
ویژگیها و مزایای بصری فضای سبز
درمورد فضای سبز و نقشی که در کیفیت ادراک انسان دارد میتوان به اهمیت منظر سازی در فضای شهری اشاره کرد، منظرسازی یا به عبارت بهتر “زمین آرایی” عبارت است از کاربرد گیاهان در طراحی به گونه و شکلی که موجبات ارتقای جلوههای دیداری محیط است. گیاهان یکی از اصلیترین ارکان فضای سبز میباشند که عادات رشدی، فرم بافت، رنگ و اندازه عوامل مهم مورد توجه در انتخاب گیاهان به منظور ایجاد تصویری با زیبایی ماندگار میباشد. از گیاهان میتوان در جهت هدایت افراد پیاده، تشویق آنها برای گذراندن وقت در فضاهای باز عمومی، افزایش تعاملات اجتماعی، ایجاد سرزندگی و حس خاطره انگیزی در محیط، ایجاد همبستگی در مناظر بینظم بصری… استفاده نمود.